30 / 7 / 1379 شنبه درس شمارهء ( 246 ) كتاب النكاح / سال سوم بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ خلاصهء درس قبل و اين جلسه : در جلسه قبل ، در ادامه فروع مربوط به تحريم ابد در ايقاب غلام ، اين فرع مطرح شد كه آيا اين حكم تنها نسبت به تحريم ابد خواهر و مادر و دختر مفعول بر فاعل است يا بر عكس خواهر و دختر و مادر فاعل هم بر مفعول حرام است ؟ در اين جلسه ، امكان استفاده تعميم حكم را با توجه به اجمال روايات بحث ، نتيجه مىگيريم و تقريبات چندى براى اين استفاده ارائه مىدهيم ، اين تقريبات بر پايه استعمال لفظ در اكثر از يك معنا ، تنجيز علم اجمالى ، اصالة الفساد در معاملات ، دلالت ترك استيضاح ، استوار بوده ، مناقشاتى بر آنها در اين جلسه ذكر مىگردد ، از جمله به تفصيل درباره اين كه ، ترك استيضاح دليلى بر عموم نيست ، سخن خواهيم گفت ، در ادامه ، اصل اجمالى روايت به نقد كشيده مىشود ، قرائنى چند ذكر مىگردد كه روشن مىسازد كه اين حكم تنها مربوط به فاعل بوده و در مورد مفعول ، حرمت ابد در كار نيست . * * * الف ) بررسى امكان تعلق حرمت ابد به مفعول : 1 ) طرح مجدّد بحث و اشاره به نظر علماء : بحث اين بود كه در مسأله ايقاب ، آيا فقط خواهر و مادر و دختر مفعول بر فاعل حرام است ، يا طرفينى است ؟ وجه قول دوم در شرح لمعه چنين آمده است : ربما نقل عن بعض الاصحاب تعلّق التحريم به [ أى بالمفعول ] كالفاعل و فى كثير من الاخبار اطلاق التحريم بحيث يمكن تعلّقه بكل منهما ، لكن المذهب الاول . در حاشيه « منه » درباره